Αν επιδιώκουμε να ενισχύσουμε την ευεξία μας, η επιστήμη δείχνει ότι υπάρχουν πολλοί δρόμοι που μπορούν να αποδώσουν εξίσου καλά. Μια νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Human Behaviour, εξετάζει τις διαφορές ανάμεσα σε 12 διαφορετικές πρακτικές ευεξίας μέσα από τη συμμετοχή 22.811 ενηλίκων. Μέσα από αυτή τη μεγάλη σύγκριση, οι ερευνητές κατάφεραν να αποτυπώσουν πώς λειτουργεί η καθεμία από αυτές τις πρακτικές σε σχέση με τις υπόλοιπες.
Από τα ευρήματα προκύπτει ένα ξεκάθαρο συμπέρασμα: οι περισσότερες παρεμβάσεις φαίνεται να βελτιώνουν την ευεξία των ανθρώπων, σε σύγκριση με όσους δεν υιοθετούν καμία συνήθεια. Μάλιστα, πολλές από αυτές εμφανίζουν παρόμοια επίπεδα αποτελεσματικότητας. Αυτό σημαίνει ότι δεν εντοπίστηκε μια «μαγική» λύση που να λειτουργεί καλύτερα για όλους. Αντίθετα, εφόσον οι περισσότερες επιλογές προσφέρουν κοινά οφέλη, ο παράγοντας που τελικά καθορίζει την επιτυχία είναι η συνέπεια, δηλαδή το κατά πόσο μπορούμε να διατηρήσουμε μια πρακτική στο χρόνο.
8 επιστημονικά τεκμηριωμένοι τρόποι για περισσότερη ευεξία
Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας, παρακάτω παρουσιάζονται οκτώ προσεγγίσεις που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές. Η επιστήμη υπογραμμίζει ότι όλες μπορούν να λειτουργήσουν, αρκεί να ταιριάζουν στις ανάγκες, την προσωπικότητα και το καθημερινό πρόγραμμα του καθενός.
1. Προσεγγίσεις που στηρίζονται στην αποδοχή
Ορισμένες πρακτικές επικεντρώνονται στο να μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε και να αποδεχόμαστε τα δύσκολα συναισθήματα, επιτρέποντας χώρο στις απαιτητικές σκέψεις, ενώ συνεχίζουμε να δρούμε σύμφωνα με τις προσωπικές μας αξίες. Πρόκειται για μια σταθερή και αποτελεσματική στρατηγική που προάγει τη μακροχρόνια συναισθηματική ευημερία.
2. Παρεμβάσεις που καλλιεργούν τη συμπόνια
Η ανάπτυξη μιας πιο επιεικούς και υποστηρικτικής στάσης απέναντι στον εαυτό μας βοηθά στην ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας, ακόμη και όταν οι συνθήκες της ζωής είναι απαιτητικές. Τα οφέλη αυτής της προσέγγισης εμφανίστηκαν ανεξάρτητα από το περιβάλλον ή τις εξωτερικές πιέσεις.
3. Η άσκηση από μόνη της ενισχύει την ευεξία
Η κίνηση δεν χρειάζεται έμπνευση, «έκσταση» ή κάποιο ιδιαίτερο ερέθισμα για να αποδώσει. Ένα απλό τρέξιμο μόνοι μας ή μια προπόνηση στο γυμναστήριο μπορεί να βελτιώσει άμεσα την ψυχική μας κατάσταση, χάρη στη φυσιολογική δράση του κινητικού συστήματος — χωρίς να απαιτείται συγκεκριμένο νοητικό πλαίσιο ή διάθεση.
Η κίνηση δεν χρειάζεται έμπνευση, «έκσταση» ή κάποιο ιδιαίτερο ερέθισμα για να αποδώσει. Ένα απλό τρέξιμο μόνοι μας ή μια προπόνηση στο γυμναστήριο μπορεί να βελτιώσει άμεσα την ψυχική μας κατάσταση, χάρη στη φυσιολογική δράση του κινητικού συστήματος — χωρίς να απαιτείται συγκεκριμένο νοητικό πλαίσιο ή διάθεση.
4. Άσκηση συνδυασμένη με ψυχολογικές τεχνικές
Αν και πολλές συνήθειες αποδεικνύονται αποτελεσματικές, ο συγκεκριμένος συνδυασμός είχε το μεγαλύτερο στατιστικό αντίκτυπο στη μελέτη. Περιλαμβάνει τη σύνδεση της σωματικής δραστηριότητας με ένα ψυχολογικό στοιχείο — όπως το να εστιάζουμε σε μια προσωπική αξία ή σε έναν μακροπρόθεσμο στόχο υγείας την ώρα που κινούμαστε. Αυτή η «διπλή» προσέγγιση φαίνεται πως ενισχύει σημαντικά τα οφέλη της άσκησης.
5. Πρακτικές ενσυνειδητότητας για ενίσχυση της ευεξίας
Ο διαλογισμός και η ενσυνειδητότητα έχουν αποδειχθεί σταθερά ωφέλιμοι, χωρίς να απαιτούν ιδιαίτερες ή «μεταφυσικές» εμπειρίες. Ο παράγοντας που κάνει τη διαφορά δεν είναι το βάθος κάθε συνεδρίας αλλά η συστηματική επανάληψη, ακόμη και σε μικρές δόσεις.
6. Δραστηριότητες θετικής ψυχολογίας
Πρακτικές όπως το ημερολόγιο ευγνωμοσύνης λειτουργούν πολύ καλά είτε ως μεμονωμένες συνήθειες είτε σε συνδυασμό με την άσκηση. Είναι εύκολες, άμεσα εφαρμόσιμες και μπορούν να ενταχθούν σε κάθε καθημερινό πρόγραμμα χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.
7. Παρεμβάσεις που αξιοποιούν την κοινωνική υποστήριξη
Όταν οι πρακτικές ευεξίας εφαρμόζονται μέσα σε ομάδα, συχνά ενισχύουν ακόμη περισσότερο την κοινωνική και συναισθηματική ευεξία. Η παρουσία άλλων ανθρώπων λειτουργεί σαν «ενισχυτικός παράγοντας», βοηθώντας στη συνέπεια και στη διατήρηση της ψυχικής υγείας.
8. Γιόγκα: μια ολοκληρωμένη επιλογή ευεξίας
Η γιόγκα συνδυάζει κίνηση, αναπνοή και νοητική συγκέντρωση. Παρότι δεν υπερέχει έναντι άλλων παρεμβάσεων, αποτελεί μια πολυδιάστατη πρακτική που συνδέει σώμα και νου, προσφέροντας ένα ευρύ φάσμα ωφελειών.
Ευεξία με απλό τρόπο
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας είναι ότι πρακτικές που συχνά προβάλλονται έντονα —όπως οι δραστηριότητες στη φύση ή η αναζήτηση ιδιαίτερων, «μοναδικών» εμπειριών— δεν αποδείχθηκαν πιο αποτελεσματικές από απλές, προσιτές συνήθειες, όπως η άσκηση σε εσωτερικό χώρο. Αυτό δεν μειώνει την αξία της επαφής με τη φύση, αλλά δείχνει ότι δεν αποτελεί προϋπόθεση για να ενισχύσουμε την υποκειμενική ευεξία μας. Ακόμη και μια προπόνηση στο διάδρομο ή στο σπίτι μπορεί να αποφέρει ουσιαστικά οφέλη.
Το δέος και οι έντονες στιγμές είναι υπέροχες όταν συμβαίνουν, αλλά η έρευνα δείχνει ότι δεν χρειάζεται να τις αναζητούμε συνεχώς για να νιώσουμε καλά.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;
Το βασικό μήνυμα είναι απλό: επέλεξε την πρακτική που σου ταιριάζει περισσότερο — αυτή που κουμπώνει με την προσωπικότητά σου, τις ανάγκες σου και τον ρυθμό της καθημερινότητάς σου. Η ευεξία δεν απαιτεί εξαιρετικές εμπειρίες· χτίζεται με μικρά, σταθερά βήματα που μπορείς πραγματικά να διατηρήσεις.
