Το να αισθάνεται κανείς συνεχώς κρύα χέρια ή πόδια είναι μια πολύ συνηθισμένη εμπειρία — συχνά αθώα, κάποιες φορές όμως αποτελεί ένδειξη μιας υποκείμενης κατάστασης. Η διαφορά ανάμεσα στους ανθρώπους οφείλεται κυρίως στον τρόπο που το σώμα τους ρυθμίζει τη θερμοκρασία, καθώς και σε παράγοντες που επηρεάζουν την κυκλοφορία, τις ορμόνες και τα νεύρα.
Ας δούμε αναλυτικά τους πιο συχνούς λόγους που εξηγούν γιατί «κάποιοι κρυώνουν πιο εύκολα».
1. Ο ρόλος της κυκλοφορίας του αίματος
Το σώμα, για να προστατεύσει τα ζωτικά όργανα, μειώνει τη ροή αίματος στα άκρα όταν εκτίθεται στο κρύο. Σε κάποιους ανθρώπους αυτή η αντίδραση είναι πιο έντονη, οδηγώντας σε παγωμένα χέρια και πόδια.
Επιπλέον, καταστάσεις όπως η κακή κυκλοφορία, η αγγειοσύσπαση ή η απόφραξη αγγείων (π.χ. από πλάκες ή στένωση) εντείνουν ακόμη περισσότερο το πρόβλημα.
Το φαινόμενο Raynaud είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: τα αγγεία στα δάχτυλα συσπώνται υπερβολικά στο κρύο, με αποτέλεσμα έντονο κρύο και αλλαγές χρώματος. Αυτό αφορά περίπου το 5% του πληθυσμού.
2. Ορμονικοί παράγοντες — ειδικά ο θυρεοειδής
Ο υποθυρεοειδισμός μειώνει τον βασικό μεταβολικό ρυθμό, άρα και την παραγωγή θερμότητας. Γι’ αυτό και 40–60% των ατόμων με χαμηλή λειτουργία θυρεοειδούς νιώθουν έντονη δυσανεξία στο κρύο.
Οι άνθρωποι με χαμηλή λειτουργία θυρεοειδούς έχουν συνήθως:
- κρύα χέρια/πόδια
- εύκολη κόπωση
- βάρος που αυξάνεται
- αργό μεταβολισμό
3. Αναιμία και χαμηλά επίπεδα σιδήρου
Η σιδηροπενική αναιμία μειώνει την ικανότητα του αίματος να μεταφέρει οξυγόνο — και μαζί του «ζεστασιά» — στους ιστούς. Άτομα με χαμηλή αιμοσφαιρίνη συχνά αναφέρουν ότι κρυώνουν περισσότερο στα άκρα.
4. Φάρμακα που προκαλούν αγγειοσύσπαση
Ορισμένα φάρμακα περιορίζουν τη ροή του αίματος προς τα άκρα, όπως:
- β-αναστολείς (π.χ. propranolol)
- φάρμακα για ημικρανίες (ergotamine, triptans)
Έως και 15% των χρηστών τέτοιων φαρμάκων νιώθουν πιο κρύα άκρα.
5. Διαβήτης και νευρικές/αγγειακές βλάβες
Ο διαβήτης μπορεί να προκαλέσει:
- βλάβες στα νεύρα (νευροπάθεια)
- προβλήματα στην κυκλοφορία
Έτσι, αρκετοί διαβητικοί νιώθουν συνεχώς παγωμένα άκρα — ακόμη και σε φυσιολογικές θερμοκρασίες. [
6. Αυτοάνοσα νοσήματα
Παθήσεις όπως:
- λύκος
- σκληρόδερμα
προκαλούν φλεγμονή ή σκλήρυνση των αγγείων, μειώνοντας τη ροή του αίματος στα χέρια και τα πόδια.
7. Στρες και άγχος
Το στρες αυξάνει τις ορμόνες κορτιζόλη και αδρεναλίνη, οι οποίες συσπούν τα αγγεία. Αυτό οδηγεί σε παγωμένα άκρα ακόμη και όταν το σώμα δεν βρίσκεται σε πραγματικά κρύο περιβάλλον.
8. Κάπνισμα
Η νικοτίνη προκαλεί αγγειοσύσπαση και μειώνει την κυκλοφορία, κάνοντας τα άκρα πιο κρύα από το φυσιολογικό.
Πότε πρέπει να ανησυχήσεις;
Κρύα άκρα μόνα τους συνήθως δεν αποτελούν σοβαρό πρόβλημα.
Όμως, συνδυαστικά με:
- αλλαγές χρώματος (λευκό, μπλε, μωβ)
- πληγές που δεν επουλώνονται
- πόνο, μούδιασμα ή κάψιμο
- κόπωση / απώλεια βάρους / πυρετό
είναι καλό να γίνει ιατρικός έλεγχος για πιθανά αγγειακά, ορμονικά ή αυτοάνοσα αίτια.
Τι μπορείς να κάνεις για να μειώσεις το πρόβλημα
- Ντύσου με στρώσεις, φόρα ζεστές κάλτσες/γάντια.
- Απόφυγε το κάπνισμα.
- Κράτα το σώμα δραστήριο — η κίνηση διεγείρει την κυκλοφορία.
- Περιόρισε το άγχος.
- Ενυδατώσου επαρκώς.
- Ζήτα εξέταση αίματος (θυρεοειδής, σίδηρος, ζάχαρο) εάν το πρόβλημα επιμένει.
